Cluster 4 · Meting

4.3 Prompttaxonomie, Fragility en Volatility

De kwaliteit van je GEO-meting valt of staat met je promptset. Een slechte promptset levert cijfers die geen beslissing kunnen dragen. Deze pagina beschrijft hoe je prompts categoriseert — en introduceert twee Groundbase-begrippen voor stabiliteit: Fragility en Volatility.

De vier promptcategorieën

Directe merkvragen

Prompts waarin jouw merknaam expliciet voorkomt: ‘Hoe beoordeel je X?’, ‘Is Y betrouwbaar?’. Deze meten de basiskennis en het sentiment dat AI-kanalen over jouw merk teruggeven.

Categorievragen

Prompts over jouw productcategorie zonder merkvermelding: ‘Beste hypotheek voor starters’, ‘Welke CRM is het meest geschikt voor consultants?’. Hier meet je je echte oriëntatiepositie.

Probleemgedreven vragen

Prompts vanuit een gebruikerssituatie: ‘Ik koop mijn eerste huis, hoe begin ik?’. Het type vragen waar gebruikers werkelijk mee komen.

Vergelijkende vragen

Prompts die expliciet om meerdere spelers vragen: ‘Vergelijk X en Y voor autoverzekering’. Belangrijk voor de beslissingsfase.

Prompt design principes

Fragility

Fragility — een Groundbase-begrip — beschrijft hoe sterk je aanwezigheid afhangt van de toevallige formulering van een vraag. Verschijn je bij ‘welke installateur van automatische keukenblussystemen in Vlaanderen?’ wél, maar bij ‘wie installeert automatische blussystemen voor grootkeukens in Vlaanderen?’ niet, dan hangt je zichtbaarheid aan woorden, niet aan je positie.

De valkuil zit in wat je een “variant” noemt. Een echte variant zegt hetzelfde met andere woorden: zelfde categorie, zelfde markt, zelfde doelgroep, zelfde beslissingsvraag. ‘Keukenblussystemen voor restaurants in België’ is géén variant van de vraag hierboven — andere doelgroep, andere geografie. Een ander antwoord dáárop is correct gedrag van het systeem, geen fragiliteit van jouw merk. Wie dat door elkaar haalt, meet ruis en noemt het inzicht.

Drie tot vijf zuivere varianten per kernvraag geven een eerste indicatie: verschijn je overal, dan hangt je aanwezigheid niet aan één formulering; verschijn je alleen bij één toevallige bewoording, dan is ze fragiel. Dat is een indicatie, geen score — hoe Groundbase Fragility formeel scoort (aantal varianten, runs, weging, onzekerheid) is onderdeel van de eigen methodiek.

Volatility

Volatility — eveneens een Groundbase-begrip — beschrijft hoe stabiel je aanwezigheid is bij herhaling van identieke prompts. AI-kanalen zijn niet deterministisch: dezelfde vraag kan op verschillende momenten verschillende antwoorden geven.

Herhaalde meting mengt daarbij twee dingen die je uit elkaar wil houden. Herhaalbaarheid binnen één meetmoment: meerdere runs kort na elkaar, met zo gelijk mogelijke configuratie — dit vangt de toevalsvariatie van het systeem zelf. Verloop over tijd: dezelfde vaste set weken of maanden later opnieuw — daar komen modelupdates, gewijzigde retrieval en veranderde feiten bij. Wie beide op één hoop gooit, kan een productupdate van een kanaal niet onderscheiden van gewone ruis. Meet ze dus apart, en log per meting wat vaststond: kanaal, modus, taal, locatie, datum.

Hoge volatility op kernprompts is vaak een signaal om ernstig te nemen: je zichtbaarheid hangt dan meer af van toeval dan van structurele aanwezigheid.

Eén verleiding om te weerstaan: hoge volatility uitleggen als “open markt waar nog geen merk verankerd is”. Dat kán — het is een hypothese die het waard is om te toetsen — maar volatiliteit alleen bewijst het niet; ze kan net zo goed uit retrieval, actuele gegevens of de vraag zelf komen. Kijk ernaast naar de concentratie van concurrenten en de gemiddelde aanwezigheid: lage volatility met één dominante concurrent oogt als een gevestigde markt; hoge volatility met diffuse aanwezigheid kán een markt in beweging zijn. Behandel die lezing als startpunt voor onderzoek, niet als conclusie.

Samen gebruiken

Fragility vertelt je hoe robuust je aanwezigheid is over formuleringen; Volatility hoe stabiel ze is over herhaling en tijd. De sterkste positie combineert lage Fragility met lage Volatility: je verschijnt ongeacht de bewoording, en je blijft verschijnen. Het meest zorgwekkend is het omgekeerde — dan is je zichtbaarheid in essentie ruis.

verantwoording
gedocumenteerd
Dat AI-kanalen niet-deterministisch zijn, is direct waarneembaar en door de aanbieders zelf beschreven.
eigen meting
Fragility en Volatility zijn Groundbase-begrippen; de indicaties op deze pagina komen uit de eigen meetpraktijk.
niet vaststelbaar
Of variatie uit het model, de retrieval of een productupdate komt — daarom meten we herhaalbaarheid en verloop apart.

Gerelateerd in deze hub